Bazı insanlar için film izlemek sıradan bir boş zaman etkinliği değildir. Bir sahnenin planı, bir repliğin tonu ya da bir yönetmenin imzası onların dikkatinden kaçmaz. İzledikleri filmler yalnızca hikâye anlatmaz; düşünce biçimlerini, estetik algılarını ve hatta hayata bakışlarını şekillendirir. Peki bu kadar çok film izleyen, sinemayla güçlü bir bağ kuran kişilere ne denir? Günlük hayatta sıkça sorulan bu sorunun cevabı, sanıldığından daha köklü ve anlam yüklüdür.
Sinefili Nedir?
Türkçe Vikipedi’de bu kavram “sinefili” olarak yer alır. Sinefili, sinemaya ve film izlemeye karşı duyulan yoğun ilgiyi ifade eden bir terimdir. Kavram kökenini Fransızca cinéphilie kelimesinden alır ve zaman zaman ironik bir anlam da taşır. Yani sinefili, yalnızca film izlemeyi sevmek değil; sinemaya neredeyse tutku düzeyinde bağlanmak anlamına gelir.
Sinefili kavramı, filmleri tüketilen içerikler olarak değil; üzerine düşünülen, analiz edilen ve tekrar tekrar izlenebilen eserler olarak gören bir yaklaşımı temsil eder. Bu nedenle sinefili, nicelikten çok nitelikle ilişkilidir.
Sinefil Kime Denir?
Sinefil, sinefili kavramının kişiye yansımış hâlidir. Çok film izleyen birine ne denir sorusunun en doğru ve kavramsal karşılığı, bağlama göre sinefildir. Sinefil; sinema tarihine ilgi duyan, farklı ülke sinemalarını takip eden, yönetmen sinemasını önemseyen ve filmleri yalnızca eğlence amaçlı izlemeyen kişidir.
Bir sinefil için film izlemek pasif bir eylem değildir. Kamera açıları, kurgu ritmi, senaryo yapısı ve tematik derinlik bilinçli biçimde değerlendirilir. Bu yönüyle sinefil, sıradan izleyiciden belirgin şekilde ayrılır.
Sinefil ile Sinemasever Aynı Şey mi?
Günlük kullanımda sinemasever ve sinefil kelimeleri sıkça birbirinin yerine kullanılsa da anlam bakımından küçük ama önemli bir fark vardır. Sinemasever, sinemayı seven ve film izlemekten keyif alan herkesi kapsayan daha geniş bir tanımdır. Sinefil ise bu ilginin daha derin, daha bilinçli ve süreklilik gösteren hâlidir.
Başka bir deyişle; her sinefil sinemaseverdir ama her sinemasever sinefil değildir. Sinefili, izleyicinin sinemayla kurduğu ilişkiyi bir üst seviyeye taşır.
Sinefili İroni mi, Tutku mu?
Wikipedia’daki tanımda dikkat çeken noktalardan biri, sinefili kavramının zaman zaman ironi içeren bir ifade olarak kullanılmasıdır. Bunun nedeni, sinefillerin sinemaya olan ilgilerinin günlük hayatın önüne geçebilecek kadar yoğun olmasıdır. Ancak bu ironi, küçümseyici değil; aksine sinemaya duyulan derin bağlılığı vurgulayan bir anlatım biçimidir.
Bu bağlamda sinefili, bir “bağımlılık” değil; sinemayı bir sanat dalı olarak ciddiye alan kültürel bir duruştur.
Sinefili ile İlişkili Diğer Kavramlar
Türkçede sinefiliye yakın anlamda kullanılan başka ifadeler de vardır. Sinemakolik bunlardan biridir ve genellikle daha gündelik, esprili bir dilde tercih edilir. İngilizce’de ise “movie buff” ya da “cinephile” terimleri, sinefil kavramına karşılık gelir.
Ancak akademik ve kavramsal açıdan bakıldığında, çok film izleyen birini tanımlamak için en doğru ve yerleşik ifade sinefil, bu ilginin adı ise sinefilidir.
